Các chương trình phối hợp

Để Luật Phòng, chống thuốc lá thực sự đi vào cuộc sống ở tỉnh Lào Cai

Sau 2 năm Luật Phòng, chống tác hại thuốc lá chính thức có hiệu lực, nhận thức về tác hại của thuốc lá đối với sức khoẻ và môi trường của người lao động đã được nâng cao, có chuyển biến rõ rệt trong hành động. Các cơ quan, đơn vị của tỉnh đã xây dựng quy chế văn hoá công sở, trong đó có nội dung cấm hút thuốc lá trong phòng làm việc; treo panô, biển cấm hút thuốc lá, tình trạng hút thuốc lá nơi làm việc hầu như không còn. Một số cơ quan, đơn vị thường xuyên triển khai các hoạt động tuyên truyền phòng, chống tác hại thuốc lá, nội dung tuyên truyền gồm: Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá và các văn bản pháp quy về công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá; tác hại của thuốc lá đối với sức khoẻ của con người, ảnh hưởng tới môi trường sống; các biện pháp cai nghiện thuốc lá, lợi ích của việc cai nghiện thuốc lá; xây dựng môi trường làm việc không có khói thuốc lá…

 

"Vô tư" hút thuốc lá ở phòng chờ Ga Lào Cai

Có mặt tại Trung tâm Kiểm nghiệm thuộc Sở Y tế tỉnh Lào Cai, khi các cán bộ đang thực hiện công tác nghiên cứu, kiểm nghiệm dược. Trong các phòng thí nghiệm không khí làm việc diễn ra nghiêm túc. Khu vực cửa ra vào có treo biển cấm hút thuốc lá, bên trong phòng làm việc còn có bảng nội quy với 11 điều quy định, trong đó có điều thứ 9 quy định việc không hút thuốc lá trong phòng làm việc. Trao đổi với chúng tôi, đồng chí Lê Văn Nhất, Giám đốc Trung tâm Kiểm nghiệm cho biết: Là đơn vị trực thuộc Sở Y tế, Trung tâm xác định việc thực hiện nghiêm túc Luật Phòng, chống tác hại thuốc lá là nhiệm vụ quan trọng. Hơn nữa, với tính chất công việc thường xuyên tiếp xúc với các loại hóa chất, dung môi hữu cơ dễ gây cháy, nên việc nghiêm cấm hút thuốc lá tại nơi làm việc được thường xuyên nhắc nhở. Tại các buổi họp công đoàn cơ quan thường lồng ghép tuyên truyền, tổ chức tập huấn phòng, chống tác hại của thuốc lá, coi đây là nhiệm vụ thường xuyên, liên tục. Ngoài ra, việc nghiêm cấm sử dụng thuốc lá còn được đưa vào Quy chế hoạt động cơ quan, các cán bộ viên chức nhất trí và cam kết thực hiện đầy đủ.

Tại Xí nghiệp Khai thác 2, Công ty TNHH một thành viên Apatít Việt Nam - nơi có đông công nhân là nam giới, nhiều người trong số đó nghiện thuốc lá, nhưng tại nơi làm việc không hề có khói thuốc. Anh Bùi Thanh Tùng, công nhân sửa chữa là người hút thuốc lá lâu năm, cho biết: Mặc dù không bỏ được thuốc lá, nhưng tại nơi làm việc tôi thực hiện nghiêm Luật Phòng, chống tác hại thuốc lá. Công việc hàng ngày tiếp xúc nhiều với xăng, dầu, hút thuốc lá rất nguy hiểm, dễ gây cháy, nổ. Vì an toàn của bản thân và các đồng nghiệp, nên tôi thường ra xa khu vực làm việc để hút thuốc lá. Đồng chí Nguyễn Văn Quang, Giám đốc Xí nghiệp cho biết: Bên cạnh việc treo biển cấm hút thuốc lá nơi làm việc, thì việc thường xuyên nhắc nhở công nhân luôn được chú ý. Ngoài ra, Công ty cũng như Xí nghiệp thường xuyên có các đợt tập huấn về an toàn lao động, trong đó có lồng ghép nội dung cấm hút thuốc lá nơi làm việc. Đây cũng là nội dung được đưa vào bình xét lao động mỗi năm. Chính vì thế xí nghiệp đã dần “vắng” khói thuốc.

Nhiều nơi vẫn “nhờn” luật

Theo Nghị định số 176/NĐ-CP về quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế, trong đó có các quy định về phòng, chống tác hại thuốc lá thì cá nhân hút thuốc lá ở nơi công cộng, như: Trong rạp hát, rạp chiếu phim, bệnh viện, thư viện, phòng đợi của nhà ga, bến xe, sân bay, bến cảng, trên các phương tiện giao thông công cộng, ở những nơi công cộng khác có quy định cấm hút thuốc sẽ bị xử phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 100.000 - 300.000 đồng… Quy định là vậy, nhưng trên thực tế, nhiều người vẫn vô tư hút thuốc lá ở những nơi không được phép. Tại bến xe, một trong những địa điểm công cộng mà hành vi hút thuốc lá bị nghiêm cấm hoàn toàn, người dân vẫn ngang nhiên sử dụng thuốc mà không gặp bất kỳ động thái nào từ những người có trách nhiệm. Trước cổng, trong phòng chờ,  thậm chí là ở quầy bán vé vẫn có nhiều người phì phèo hút thuốc. Khi được hỏi về luật thì ai cũng biết rõ là cấm hút thuốc lá, nhưng hầu như không mấy ai bận tâm, đơn giản vì “có ai xử phạt đâu mà lo”. Và thực tế, các cán bộ quản lý tại bến xe cũng chỉ có trách nhiệm nhắc nhở người dân, chứ không có thẩm quyền xử phạt người có hành vi hút thuốc lá nơi công cộng. Ngay tại các bệnh viện, tình hình cũng không khá hơn. Có mặt tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh, có thể thấy biển cấm hút thuốc lá được treo ở hầu hết các khoa phòng, phòng chờ, khuôn viên bệnh viện. Tuy nhiên, vẫn có một số bệnh nhân, người nhà bệnh nhân ngang nhiên hút thuốc, chỉ khi có lực lượng bảo vệ nhắc nhở họ mới dừng hoặc di chuyển ra khu vực bên ngoài bệnh viện để hút.  Trao đổi với chúng tôi, một bảo vệ tại ở Bệnh viện Đa khoa tỉnh cho biết: Ngoài nhiệm vụ bảo vệ an ninh, chúng tôi còn có nhiệm vụ nhắc nhở người dân không hút thuốc lá trong bệnh viện. Nhưng phần lớn khi được nhắc nhở họ sẽ bỏ ra ngoài để hút. Nhiều bệnh nhân lén vào nhà vệ sinh, thậm chí có bệnh nhân còn giấu điếu hút thuốc lào mang vào bệnh viện, bởi họ cho rằng: “Cấm thuốc lá chứ có cấm thuốc lào đâu”.

Có thể nhận thấy, mặc dù đã đi vào thực hiện được hơn 2 năm, nhưng Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá vẫn chưa thật sự đi vào cuộc sống. Trao đổi với chúng tôi về thực trạng này, đồng chí Hoàng Quốc Miêng, Phó Chánh thanh tra Sở Y tế cho biết: Mặc dù đã có Luật, nhưng để triển khai trong đời sống vẫn còn nhiều bất cập. Theo quy định của Luật và nghị định liên quan, lực lượng xử lý ở địa phương chỉ chủ tịch UBND các cấp, thanh tra, công an mới có thẩm quyền xử phạt. Thực tế số người vi phạm đông, diễn ra trên địa bàn rộng, việc hút thuốc chỉ diễn ra trong thời gian ngắn, bất chợt. Trong khi đó, lực lượng có quyền xử phạt mỏng, kiêm nhiệm nhiều công việc, nên không thể thường xuyên theo dõi, xử phạt được. Việc xử phạt không nghiêm khiến người dân nhờn luật và sẵn sàng hút thuốc bất kể nơi nào. Ngành y tế chưa có đơn vị thanh tra chuyên trách đảm bảo việc xử phạt diễn ra triệt để, kịp thời. Việc triển khai thực hiện Luật còn chưa đồng bộ. Cùng với đó là các cửa hàng bán thuốc lá có ở khắp nơi, do vậy khó bố trí đủ lực lượng kiểm tra, xử phạt. Theo kế hoạch, trong thời gian tới, sẽ thành lập Ban Chỉ đạo Phòng, chống tác hại của thuốc lá tại 100% đơn vị trong ngành y tế do lãnh đạo đơn vị làm trưởng ban; xây dựng mô hình điểm trong các cơ quan, đơn vị thực hiện các hoạt động phòng, chống tác hại của thuốc lá; tổ chức tập huấn cho cán bộ làm công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá; tăng cường thanh tra, kiểm tra việc tuân thủ cấm hút thuốc lá tại tất cả các cơ sở y tế trên địa bàn.

Để Luật Phòng, chống tác hại thuốc lá đi vào đời sống, cần tiếp tục tăng cường truyên truyền nhằm nâng cao ý thức của người dân để góp phần xây dựng một môi trường sạch, không khói thuốc. Bên cạnh đó, để Luật Phòng, chống tác hại thuốc lá phát huy hiệu lực, nhiều lực lượng phải cùng chung tay vào cuộc, với những biện pháp đồng bộ, thường xuyên, mạnh mẽ.

Các tin khác